|
PATATES TARIMI
Önemi
Patates
insan beslenmesinde en az buğday ve pirinç kadar önemli yer tutan bir
bitkidir. Yüksek karbonhidrat miktarı ile Avrupa ve Amerika’da birçok
ulusun temel besin kaynağıdır. Ülkemizde de günümüzde cipslik ve sofralık
tüketimi gün geçtikçe artmaktadır.
İklim ve toprak isteği:
Genellikle ılıman iklimlerde verim
daha fazladır. Kumlu, kumlu-tınlı, süzek havadar topraklarda iyi gelişir.
pH seviyesi yükseldikçe verim düşer en uygun pH 6,5-7,5 arasıdır.
Dikimi:
Toprak eğer sonbaharda sürülmemiş
veya kış yağışları ile oturmuş ise derince işlenmeli patates yumrularının
rahatça gelişebileceği bir toprak yapısı hazırlanmaya çalışılmalıdır.
Dikim için toprak sıcaklığı 8-10 dereceye ulaşmalıdır. Bu sıcaklık
bölgemizde 15 Nisan-15 Mayıs tarihlerinde sağlanmaktadır.
Tohumluk yumrular orta boy
(yaklaşık 50 gr.) olmalı ve yumrular kesilerek dikilmemelidir. Daha iri
olan tohumlar hasta yumruların diğerlerine hastalık bulaştırmaması için
çamaşır suyu ve su ile hazırlanan karışıma batırılmış bıçaklar ile
kesilmelidir Dikim derinliği daha çok toprak nemi ve sıcaklığına bağlı
olarak 2-5 cm olmalı. Dikilen yumrular en az 10-15 cm. toprak örtüsüyle
örtülmelidir. Nemin yetersiz olduğu durumlarda derin, dikim yapılmalıdır.
Sıra arası 70 cm. Sıra üzeri mesafeler ise tohumluk patates üretimi için
20-25 cm. yemeklik patates üretimi için 30-40 cm. olmalıdır. Dikim
makineli olarak yapılır ise bakım işleri ve hasat da buna bağlı olarak
daha düzenli yapılabilmektedir. Yumru iriliğine göre dekara 200-250 kg
yumru hesap edilmelidir. Dikimden önce patates yumruları mantari
hastalıklara ve patates böceğine karşı ilaçlanmalıdır.
Gübreleme:
Patates bitkisi gübrelemeye çok iyi
cevap veren besin maddesi eksikliğinde verimi çok düşen bir bitkidir.
Patates bitkisinin yumrusu ve üst kısmı ile topraktan kaldırdığı en çok
besin maddesi miktarı potasyumdur, ve bir ton yumru ile ve bu yumruyu
meydana getiren toprak üstü kısmı ile 8 kg saf Potasyum kaldırılmaktadır.
Azot ikinci sırayı alır ve 1 ton ürün oluşumu için 5,5 kg saf azota
ihtiyaç vardır. Üçüncü sırada ise fosfor gelmektedir. 1ton patates
yumrusunun meydana gelmesi için 1,5 kg Saf Fosfor gerekmektedir. Bu
miktarların bilinmesi patates için gübreleme programı ve gübre
tavsiyesinin yapılabilmesi için gereklidir. Yapılan toprak tahlili ile
hangi gübreden ne kadar kullanılacağına karar verilmelidir.
Yabanı ot mücadelesi ve Boğaz doldurma :
Patates tarımında yabancı ot
mücadelesi için kültürel ve kimyasal tedbirler birlikte uygulanmalıdır.
Kimyasal yolla ekim öncesi, ekim sonrası çıkış öncesi ve çıkış sonrası
ilaçlama imkanı vardır. Tarlamızdaki yabancı ot durumuna göre bunlardan
biri tercih edilmelidir. Daha sonra bitkiler 15-20 cm olduğunda 1. çapa ve
bitkiler 30-40 cm olduğunda boğaz doldurma yapılmalıdır. Boğaz doldurma
sırasında üst gübrelemede yapılabilir.
Sulama:
Bölgemizde patates tarımı ekonomik
olarak sulanarak yapılabilmektedir. Sulama yağmurlama yada damla sulama
metodu ile yapılmalıdır. Patates bitkisi ürünü olan yumrularını toprak
altında büyüttüğü için devamlı tavlı ve su stresi yaşamayan bir toprak
yapısı istemektedir. Aksi halde verim düştüğü gibi yumrularda da şekil
bozuklukları gözükebilmektedir.
Yumru oluşumundan sonraki, yani
yumruların şişmeye başladığı devrede bitkinin çok miktarda suya ihtiyacı
bulunmaktadır. Bu devreden itibaren 4-6 gün arayla su verilmesi gerekir.
Hasattan 15-20 gün önce, yumruların olgunlaşması ve kabukların
pişkinleşmesi için su kesilir. Sökümden 2 gün önce hasatta kolaylık
sağlamak için su verilebilir.
Hasat:
Patates hasat zamanını, üretim
amacı (tohumluk, yemeklik, turfanda vb.) belirler. Fakat genellikle
bitkinin yaprak ve sapları kahverengileşip kuruduğu, yumruların ana
bitkiden ayrıldığı ve yumru kabuğunun sertleşip pişkinleştiği zaman hasada
girilir. Hasat pullukla elle veya söküm makinesiyle yapılabilir. Ancak en
yaygın ve ekonomik yöntem, söküm makinesiyle hasat olmaktadır. Ürünler
nemli ise toplanmadan önce bir süre kurutulur. İriliklerine göre boylanan
yumrular uygun şartlarda depolanarak daha sonra pazara ulaştırılır.
Hastalık ve zararlıları:
Patates tarımında en önemli
hastalık patates siğilidir ve mücadelesi için yapılabilecek tek şey
sertifikalı hastalıksız tohumluk kullanmaktır. Patateste görülen mantari
hastalıklar ve yaygın olarak bölgemizde görülen patates böceğine karşı
kimyasal mücadele teknikleri hakkında bilgi almak için lütfen bizimle
irtibata geçiniz.
|
