|
ŞEKER
PANCARI TARIMI
İnsan
yaşamının her döneminde çok önemli bir temel besin maddesi olan şeker
ülkemizde şeker pancarından üretilmektedir. Şeker pancarı dekar
başına yüksek verim ve gelir getirmektedir. Şeker pancarının bir başka
yönü de çok yüksek, önemli bir ön bitki etkisine sahip olmasıdır. Bu
yönüyle de toprak verimliliğinin yükselmesini dolayısıyla diğer kültür
bitkilerinin veriminin artmasını sağlar. Bu kadar önemli olan şeker
pancarının bol ve kaliteli olması için, yetiştirme tekniğinin
iyi bilinmesi gerekir.
ŞEKER PANCARI TARIMI, ÖNEMİ :
- Şeker
pancarı tarımı şeker sanayi ile birlikte iki milyon dolayında insanımıza
iş imkânı sağlamaktadır.
- Pancar
posası, melas gibi yan ürünleriyle de hayvancılık ve diğer sanayi
kurumlarına hammadde sağlanmaktadır.
- Havadaki
karbondioksiti oksijene çevirdiği için büyük bir çevre dostudur. Bir dekar
şeker pancar tarlasının ürettiği oksijen altı insanın bir yıl boyunca
solunum için kullandığı oksijen miktarına eşittir.
Şeker pancarı üretiminde başarılı olabilmek için toprak hazırlığı, ekimi,
gübrelenmesi bakım ve hasadında çok büyük özen ve çaba
gösterilmelidir. Şeker pancarı tarımında, üretim ve kalitenin artırılması
için tarla hazırlığından pancar hasadına kadar yapılması gereken işleri
görelim.
TARLA
HAZIRLIĞINI NASIL YAPALIM ?
- Tarla
hazırlığında ilk işlem, ön bitki hasadı sonrası bitki artıklarının toprağa
gömülmesini sağlayan anız bozma sürümüdür.
- Bu
sürümden sağlıklı bir sonuç alınabilmesi, tav dediğimiz toprak rutubetinin
sürüme olanak sağlayacak seviyede olmasına bağlıdır.
- Bu konuda
en pratik ölçü, pulluğun devirdiği toprağın kalıp şeklinde değil,
devrildiği anda dağılabilen yapıda olmasıdır.
- Anız
bozma sürümü, toprağın derinliklerine su ve havanın ulaşımını
sağlamaktadır.
- Daha
sonra yapılacak güz sürümüne geçmeden önce gübreleme ile ilgili
önemli ayrıntıları inceleyelim.
GÜBRELEMEYİ
NASIL YAPALIM?
- Gübreleme
yapmadan önce toprakta mevcut olup bitki tarafından alınabilir
bitki besin maddelerinin hangi düzeyde olduğunun bilinmesi gerekir.
Bunun içinde Ziraat Mühendisleri tarafından usulüne uygun alınan toprak
numunelerinin analiz sonuçları, çiftçiye dekar başına tavsiye edilebilecek
gübre miktarlarını belirler.
- Şeker pancarının yetişmesinde önemli olan üç ana besin maddesi azot,
fosfor ve potastır.
- Fosforlu
ve potaslı gübreler sonbaharda, azotlu gübreler de ekim öncesiyle pancar
yapraklarının tarlayı kapatma dönemi arasında kullanılır.
- Fosforlu
gübrenin sonbahar sürüm öncesi tavsiye edilen miktarda tarlaya atılarak
derin sürüm yapılması en uygun yoldur.
- Pancar
ekilen tarlalarda zamanla potas eksilmesi görüldüğünden; şeker oranını
ve mahsulün kalitesini yükseltici etkisi nedeniyle potaslı gübreler
mutlaka kullanılmalıdır.
- Azotlu
gübrenin üçte ikisi ilkbahar toprak hazırlığından önce, kalan üçte biride
son ot çabasından önce verilmelidir. Azotlu gübre uygulamasına hasattan
2,5 ay önce son verilmelidir. Çünkü zamansız ve fazla azotlu gübre, aşırı
yaprak gelişmesini teşvik ettiği gibi şeker oranını da düşürür.
- Toprak
yapısını iyileştirici etkisi yanında organik maddelerde içermesi nedeniyle
pancar tarımında ahır gübrelerinin kullanılması tavsiye edilmektedir.
- Aşırı
gübre kullanımından kaçınılmalıdır. Hem israftır hem de toprakta
çoraklaşmaya neden olur.
ŞEKER PANCARININ EKİMİNİ NASIL YAPALIM?
-
İlkbaharda, tarlada çıkması muhtemel otlar için seçilen yabancı ot ilacı
atılır.
- Bundan
sonra tırmık veya kombikürüm çekilir.
- Ertesi
günde merdane çekilir. Böylece toprak ekme hazırlanmış olur.
- Ekimden
önce mibzerin gerekli ayar ve bakımları yapılır.
- Mibzerin
sandıkları doldurulur yol halinden ekim haline geçilerek ekime
başlanır.
- Ekimde şu
iki hususa mutlaka çok dikkat etmek gerekir.
1- Ekim düz
bir çizgi halinde yapılmalıdır.
2- Mibzeri
çeken traktörün hızı saatte 4 km. yi geçmemelidir.
- Ekim
sıralarının düzgün olması çapa ve hasat dönemlerinde makina kullanımını
mümkün kılar.
- Yeterli
süratle yapılan ekimde ise sıra üzerinde istenilen aralıklarda bitki
çıkışı garanti edilmiş olur.
ÇAPA VE
TEKLEME NASIL YAPILMALI?
Şeker
pancarı başlangıç gelişmesi çok yavaş seyreden bir bitkidir.
- Toprakta kabuk bağlama, yabancı ot gibi olumsuzluklardan çok etkilenir.
- Bu
nedenlerle bu dönemde pancarın en az iki kere çapalanması
gerekmektedir.
- Çapaya
kadar ağır seyreden pancarın gelişmesi çapadan sonra 15-20 gün de tarlayı
kapatacak hale gelir.
- Şeker
pancarında sıra üzeri seyreltmede verime etki eden işlemlerden birisidir.
-
Seyreltmenin yapılması esnasında sıra üzeri mesafesi 20-25 cm. den az
olmamalıdır.
-Seyreltme
işlemi, şeker pancarının 4-6 yapraklı olduğu dönemde geciktirilmeden
yapılmalıdır.
- Seyreltme
sonucu bir dekar pancar tarlasında 7-9 bin adet bitki kalmalıdır.
HASTALIK VE
ZARARLILARLA NASIL MÜCADELE EDİLMELİDİR?
- Şeker
pancarı hastalık ve zararlılarıyla yapılan mücadele, ekim öncesi ve ekim
sonrası olmak üzere iki dönemi kapsar.
- Pancarın
çıkışından 2-4 yaprak olduğu dönemlere kadar bazı toprak altı kurtları
büyük zarar ve besin kayıplarına neden olurlar.
- Bunun
için toprak altı ilaçlama yapmak gerekir.
- Bu
mücadelede en etkili yöntem, tarlaların sonbaharda sürüm öncesi
ilaçlanmasıdır.
- Ayrıca
pancar tohumlarının da etkili tohum ilaçlarıyla ilaçlanması gerekir.
- Şeker
pancarının topraktan kullandığı besin maddelerinin en büyük rakibi yabancı
otlardır
-
Çiftçimizin ağır maliyetlerden korunması için ekim sonrasından daha etkili
olan, ekim öncesi ot mücadelesi tercih edilmeli ve yapılmalıdır.
- Ekim
sonrası görülen yaprak pireleri, kalkan böcekleri, hortumlu böcekler,
yaprak bitleri ve yaprak kurtlarına karşı, ilgili kuruluş ve kişilerin
tavsiyesine göre mutlaka mücadele yapılmalıdır.
- Toplu
mücadeleyi gerektiren yaprak leke hastalığına karşı hastalık belirtileri
görüldüğünde, 3-4 defa ilaçlı mücadele yapılarak hastalık önlenmelidir.
SULAMA NASIL YAPILMALIDIR?
- Şeker
pancarı, ekiminden hasat dönemine kadar belirli aralık ve miktarda suya
ihtiyaç duymaktadır.
- Pancarın
sulama dönemleri çıkış, gelişme ve mevsim sonu sulaması olmak üzere üç
dönemdir.
- Gelişme
sulaması genellikle haziran sonu ile eylül ortalarına kadar yapılmaktadır.
- Öğle
sıcağından solan yapraklarda akşam üstü solgunluk devam ediyorsa hemen
sulamaya başlanması gerekir.
- Sulama
sayısı bitkileri gelişmeye bağlı olarak 4-6 civarında olmalıdır.
- Salma,
yağmurlama ve damla sulama metotlarıyla sulama yapılmaktadır. Damla sulama
en gelişmiş ve tercih edilenidir.
- Şeker
pancarında aşırı ve yetersiz sulamadan kaçınmalıdır.
- Aşırı
sulama kaynak israfı yanında kök çürüklüğü ve bazı hastalıklara neden
olmaktadır.
-
Yetersiz sulamada, bitki, gelişimini yeterince
tamamlayamadığından önemli verim kayıplarına neden olmaktadır.
- Yeraltı
suları, tahlil ettirilip sulamaya uygun olduğu öğrenilmeden pancar
sulamada kullanılmamalıdır.
ŞEKER
PANCARI HASADI NASIL YAPILMALIDIR?
-
Ülkemizde pancar ekiminin başlamasından günümüze gelinceye kadar
aşamalar kaydeden pancar hasat işlemleri, günümüzde modem makinelerle
yapılmaktadır.
- Pancar
hasadı, sökme beli, bir iki veya üç sırayı yalnızca söken sökme
düzenleri, pancarın baş kesimin yapıp yalnızca söken makinalar ve baş
kesimi yapıp söken, depolayıp yükleme yapan makinalarla yapılmaktadır.
- Tüm hasat
işlemlerini bir arada yapan hasat makinaları orta ve küçük aile
işletmelerinde işçilik maliyetlerini en aza indirmekte ve hasat
işlemlerini kısa sürede en az bir masrafla tamamlatmaktadırlar.
|
