|
NOHUT TARIMI
Nohudun
iklim ve toprak isteği:
Kurak bölgelerimizde yağmura bağlı olarak yetiştirilir. Ani soğuklara
hassas olmakla beraber -10 dereceye kadar dayanabilir. Ancak sert kışlara
dayanmaz. Bu nedenle yurdumuzda erken ilkbaharda ekilir. Nohut fazla nemi
sevmeyen bir bitkidir. İlkbaharda ekildikten sonra hava ve toprak
sıcaklığı git gide arttığından nohudun çıkışı ve gelişmesi hızlanır. Fazla
nem ve fazla sıcak dane tutmaya zarar verir. Çiçeklenme ve dane doldurma
devresinde fazla yağış, çiçeklenme ve bakla bağlama üzerindeki olumsuz
etkisinin yanısıra, antraknoz hastalığı epidemisi için de ortam
hazırladığından iistenmez. Vejetataif dönemdeki hafif yağışlar ise bitki
gelişmesini artırır.
Süzek ve çok
ağır olmayan killi topraklar veya kara ve kırmızı topraklar nohut tarımı
için uygundur. Kuvvetli ve derine giden kökleri ile fakir topraklarda da
oldukça verimli bir şekilde yetiştirilir. Tuza dayanıklı olarak bilinir.
Fakat alınabilir kalsiyum miktarının fazlalığı, ürünün pişme kalitesi
üzerine olumsuz etkide bulunmaktadır.
Toprak
hazırlığı:
Nohut yetiştirilen bütün bölgelerimizde, hububat hasadından sonra tarla
sonbaharda soklu pullukla 15-20 cm. derinliğinde sürülür. Böylece bitki
artıklarının toprağa gömülmesi ve karışması sağlanır. İkinci toprak işleme
ilkbaharda ekimden önce tarla tava gelir gelmez kazayağı- tırmık yada
diskaro kullanılarak yapılır.
Gübreleme:
Nohut köklerinde yeralan bakteriler toprağa azot kazandırır ve kendinden
sonra ekilecek bitkilerin verimini artırır. Bu sebeple çok fazla azot
ihtiyacı bulunmamaktadır. Bitkinin ilk gelişme devresinde ihtiyaç duyduğu
en uygun gübre dozları saf madde olarak; 2-2,5 kg. azot ve 5-6,5 kg.
fosfordur. Bu miktarlar dekara 12-14 kg. DAP gübresine karşılık
gelmektedir. Nohudun fosforlu gübreye ihtiyacı vardır. Ekim
mibzerle yapılacak ise gübrenin ekimde verilmesi tavsiye edilmektedir.
Eğer ekim mibzerle yapılmıyorsa, gübre ikinci sürümden önce tarla yüzeyine
elle atılarak kazayağı veya diskaro ile toprağa karıştırılır.
Çeşit ve
tohumluk:
Çiftçilerimiz “bulut çaldı” ve “ülker” denilen antraknoz hastalığına
hassas yerel çeşitleri kullanmaktadır. Bu hastalık tohumla bulaştığı için
hastalığa dayanıklı çeşit kullanmak son derece önemlidir. Tohumluk aynı
zamanda saf ve çimlenme gücü yüksek danelerden oluşmalıdır. Tarımsal
Araştırma Enstitüleri tarafından geliştirilmiş antraknoz hastalığına
dayanıklı veya toleranslı, kaliteli ve makinalı hasada uygun nohut
çeşitleri bulunmaktadır. Geliştirilen nohut çeşitleri: Eser 87, Canıtez,
87 ILC482, Akçin 91, Aydın 92, Menemen 92, İzmir 92, Damla 89, Aziziye 94,
Diyar 95, Gökçe, Sarı 98, Cevdet bey 98, Er 99, Küsmen 99, Uzunlu 99’ dur.
Bu çeşitlerin tohumlukları TİGEM ve özel sektör tarafından üretilmekte
olup, kolaylıkla temin edilebilmektedir. Hastalıklara dayanıklı çeşitleri
erken ekerek verimi önemli derecede artırmak mümkündür.
Ekim:
Ülkemizde ekim zamanı yörelere göre şubat ortası ile nisan ayları arasında
değişiklik gösterir. Nohut ekiminin ilkbahar son donlarından 7-10 gün önce
yapılması önerilir. Sahil kesimlerinde kışların sert geçmediği yerlerde
kışlık olarak da ekilebilir. Çiftçinin elinde bulunan yerel nohut
çeşitleri antraknoz hastalığına hassas olduğundan, çiftçi bu hastalıktan
kaçmak için ekim zamanını ilkbaharda yoğun yağışların azaldığı ve hava
sıcaklığının yükseldiği geç döneme kaydırmaktadır. Geç ekimde ise verim
potansiyeli düşmektedir.
Nohut ekimi
yurdumuzda genellikle serpme olarak yapılmaktadır. Serpme ekim yönteminde
fazla tohumluk kullanılmaktadır. Erken ekimlerde ve tavlı topraklarda
mibzerle ekim yapmak en idealidir. Mibzerle ekimde dekara 12-14 kg. tohum
atılır. Son yıllarda geliştirilen iri daneli nohutlarda tohumluk miktarı
100 dane ağırlığı dikkate alınarak, metrekareye 45 dane gelecek şekilde
artırılır. Geç ekimlerde ekim derinliği biraz daha artırılmalıdır. Ekimden
sonra merdane çekmek çıkışın daha çabuk ve düzenli olmasını sağlar.
Mibzerle ekimde sıra arası 30-35 cm olmalıdır. Ancak ara çapası ile
yabancı otları kontrol etmek amaçlanıyorsa nohudun 45 cm sıra aralığında
ekilmesi tavsiye edilir. Ekim derinliği ise 4-6 cm olmalıdır. Ekimden
sonra 1-2 gün içerisinde yabancı ot ilacı uygulamak, yabancı otların
gelişmesini yavaşlatır.
Bakım:
Hastalığa dayanıklı çeşitler kullanıldığında erken ekimler verimi artırır,
ancak bu durumda yabancı ot problemi daha fazla olur. Erken ekimde yabancı
ot kontrolu mutlaka yapılmalıdır. Gerekli görüldüğünde zararlılar ve
hastalıklarla mücadele için ilaçlama yapılmalıdır. Havaların kurak geçmesi
durumunda sulama imkanı varsa yüksek verim almak için sulama
önerilmektedir. Çiçeklenme öncesinde ve dane doldurma döneminde yapılacak
sulamanın verimi artırdığı belirlenmiştir.
Hasat- Harman:
Nohutta dane dökme problemi olmadığından kuruyan bitkiler orakla biçilerek
veya elle yolunarak hasat edilir. Hasat edilen bitkiler ufak yığınlar
halinde iyice kuruyuncaya kadar bekletilir. Daha sonra harman
makinelerinde veya diğer yöntemlerle harman yapılır. Harman sırasında
danelerin kırılmaması ve çatlamamasına dikkat edilir. Araştırma
kuruluşları tarafından geliştirilen uzun boylu çeşitleri biçerdöverle
hasat etmek mümkündür. Ancak böyle tarlaların yüzeyinin düzgün ve taşsız
olması gerekir.
|
