|
MERCİMEK TARIMI
Mercimek, ülkemizin bir çok bölgesinde yetişebilen ve nadas alanlarının
değerlendirilmesi için ekim nöbetinde, buğday ve arpayla en uygun
münavebeye girebilen bitkidir. Mercimek tanelerinde fazla miktarda protein
bulunduğu için besleyici olduğu gibi, samanı da aranılan bir hayvan
yemidir.
Toprak
Hazırlığı
Mercimek tarımında toprak hazırlığı, kışlık tahılların hasadından sonra
ve sonbaharda yağmurlardan önce yapılır. Soklu pullukla 15-20 cm
derinlikte ilk sürüm yapılarak bitki artıkları gömülür. İkinci toprak
işleme ise yağmurlardan sonra ve ekimden önce kazayağı, tırmık ve diskaro
takımı ile yapılır. Böylece düzgün bir tohum yatağı hazırlanmış olur.
a. Yazlık Mercimek:
Ekim Zamanı:
Yazlık mercimek için ekim zamanı erken ilkbahardır. Mart ayı başlarından
başlayarak Nisan ayının başlarına kadar yapılan ekimlerden yüksek verim
elde edilmiştir. Ekim geciktikçe verimde azalma meydana gelir. Yabancı ot
kontrolünün yapılması verimi artırır, bunun için çeşitli herbisitler
bulunmaktadır. Bunların bir kısmında ekimden hemen sonra bitkiler çıkış
yapmadan kullanılır. Bunun için ilgili mercilere danışmakta fayda vardır.
Her zaman için mibzerle yapılan ekim serpme olarak yapılan ekimden daha
iyi sonuç vermiştir.
Gübreleme:
Yazlık
mercimekler için en uygun gübre dozu saf madde olarak 2-4 kg/da azot, 5-6
kg P2O5 kg/da . Yabancı ot sorunu nedeni ile ekim geç yapılıyor ise bu
miktar daha da azaltılmalıdır. Yağışı biraz daha bol olan bölgelere
tavsiye edilen miktarlarda azot vermek yararlı olacaktır. Yazlık
mercimekte azotu yüksek dozlarda kullanmaktan ve bitkiyi kurak tehlikesine
sokabilecek aşırı vejatatif gelişmeye teşvik etmekten kaçınmak gerekir.
Ekim Sıklığı:
Yazlık mercimekte dekara atılacak tohum miktarı ekilecek tohumun
iriliğine göre değişiklik gösterir. Çiftçilerimizin Sultani olarak
isimlendirdikleri yeşil mercimeklerde bu miktar dekara 8-11kg arasında
değişiklik gösterir. Taneli küçük kırmızı mercimeklerde ise bu miktar çok
daha az 5-7 kg/da civarındadır. Tohumluğun çimlenmesi iyi ve temiz ise
m2'ye 175-225 tane yeterli olacaktır.
b.
Kışlık Mercimek:
Mercimekte Kışlık ve Yazlık çeşitler birbirinden farklıdır. Yazlık olan
çeşitler kışlık olarak ekilirler ise soğuktan zarar göreceklerinden hiçbir
verim elde edilemez. Kışlık çeşitlerin kıştan ve soğuktan etkilenmesi
kesinlikle söz konusu değildir. Kışlık mercimek ekimini sınırlayan en
önemli faktör yabancı otlardır. Mevcut yabancı ot öldürücüler ile etkili
bir yabancı ot kontrolü yapılamamakta buda verimin düşmesine neden
olmaktadır. Yabancı ot mücadelenin iyi yapıldığı durumlarda kışlık
mercimekler yazlık mercimeklere göre en az % 50 veya daha fazla verim
artışı sağlarlar.
Ekim
Zamanı:
Kışlık mercimekler Sonbaharda ekilir, en uygun ekim zamanı Ekim ayıdır.
Kışa çıkışlarını tamamlayarak giren mercimeklerden daha iyi verim
alınmıştır. Ekimin geç yapılması, verimin azalmasına istenilen verimin
elde edilememesine neden olur.
Gübreleme:
Kışlık mercimekler için en uygun gübre dozu saf madde olarak 3-4 kg/da
azot, 6-7 kg P2O5 kg/da. Fazla miktarda gübre verilmesi verimi artırmamış
aksine azaltmıştır.
Ekim Sıklığı:
Kışlık mercimekte dekara atılacak tohum miktarı ekilecek tohumun iriliğine
göre değişiklik gösterir. Tohumluğun çimlenmesi iyi ve temiz ise m2'ye
250-300 tane yeterli olacaktır. Buda iri taneli pul mercimeklerde 10-12
kg/da civarındadır.
Gübreleme
Mercimek
bir baklagil bitkisi olduğundan, azot ihtiyacının önemli bir kısmını,
köklerindeki Rhizobium denen bakterilerin oluşturduğu yumrucuklardan
sağlar. Bu yüzden mercimek yetiştirilecek tarlalarda, Azotlu gübreye çok
ihtiyaç duyulmaz. Bununla beraber, mibzerle ekim sırasında, dekara 12 kg
taban gübresi verilerek, bitkinin ihtiyacı olan azot ve fosfor karşılanmış
olur.
Bakım
Mercimek
tarımında bakım işlemlerinin başında yabancı otlarla mücadele gelir. Çünkü
mercimek, yabancı otlarla rekabet edemez. Otlar temizlenmezse verim
düşeceği gibi hasat da güçleşir. İlk sürümün pullukla derin, ikinci
sürümün yağmurlardan sonra ve yabancı otlar çimlenirken yapılması, yabancı
ot yoğunluğunu büyük ölçüde azaltır. Ayrıca yabancı otlara karşı ilaçlı
mücadele de uygulamak mümkündür.
Hasat
Harman
Traktörün kuyruk milinden hareket alan biçme makinesi veya biçerdöverle
yapılır. Bu tip hasatlarda tarla yüzeyinin düz ve taşsız olması gerekir.
Tırpan ve biçme makinesiyle hasatta mercimeğin sararması, hasat zamanının
geldiğini gösterir. Biçerdöverle hasatta ise mercimeğin kuruması
beklenmelidir. Fakat gereğinden fazla beklenilmesi durumunda, dane
kayıpları fazla olur. Biçerdöverlerle hasat için en uygun zaman, günün
erken saatleridir. Böylece kırılma ve dökülme daha az olur.Harman sonunda
elde edilen mahsul sektörden geçirilerek, içindeki taş, toprak, yabancı ot
tohumları gibi yabancı maddeler temizlenmeli, depo rutubetsiz ve mutlaka
ilaçlanmış olmalıdır.
|
