|
KANOLA TARIMI
Kanola bitkisi kışlık ve yazlık olarak yetiştirilebilmektedir.
Ülkemizde genellikle kışlık kanola tarımı yapılmaktadır. Kışlık kanola
kışa kar altında -15 oC'ye kadar dayanıklıdır. Ancak kışa girerken
kuvvetli bir kök oluşturması ve rozetleşmesini tamamlamış olması
gerekmektedir. Bunun içinde Ekim ayı başında tavlı toprağa ekilmeli ve
çıkışı sağlanmalıdır. Kışa zayıf giren kanola bitkileri soğuktan sıfırın
altındaki sıcaklıklarda zarar görmektedir.
Kanola tohumu çok küçük ve çimlendikten sonra toprak yüzeyine çıkış gücü
düşük olduğundan tohum yatağının iyi hazırlanması gerekmektedir. Ekim
zamanı toprak ısısı ile yakından ilgilidir. Çimlenmenin iyi olabilmesi
için toprak ısısı en az 10-12 oC olmalıdır. Bölgemizde ekim 15 Eylül-1
Ekim tarihleri arasında yapılmalıdır.
Zamanında yapılan ekimle kanola bitkileri kışa 6-8 yaprak arasında (rozet
devresi) girer ve kuvvetli bir kök sistemi geliştirerek soğuktan zarar
görmez. Eğer kanola ekimleri Kasım ayına sarkarsa çıkış yavaş ve fidelerde
çok zayıf olduğundan soğukların başlaması ile sıcaklık - 2 oC ve altına
düştüğünde genç fideler zarar görmektedir. Bu nedenle kanola ekiminde geç
kalınmamalıdır.
Her yıl kanola üreticileri mutlaka sertifikalı yeni tohumluk ekmelidirler.
Çünkü kanola bitkisi %50'lere varan ölçüde yabani hardal türleri ile
melezlendiğinden ikinci yıl hasat edilen ürün tohumluk olarak ekildiğinde
hasat edilen ürünün yağında erusik asit ve küspesinde glukozanalat oranı
artacaktır. Bu nedenle çiftçiler kendi hasat ettikleri üründen kesinlikle
tohumluk olarak ayırmamalıdır.
Kanola ekiminde sıra arası mesafe 17-30 cm ve sıra üzerindeki bitkiler
arasındaki mesafe ise toprak verimliliği ve yağış durumuna bağlı olarak
4-6 cm arasında olabilir. Ekim derinli 1.5 cm civarında olmalıdır. Aşırı
sık ve derin ekimden kaçınılmalıdır. Kanola ekimi yonca ekim makinesi gibi
küçük tohumları ekebilen mekanik (şanzımanlı) ya da pnomatik mibzerlerle
yapılabilir. Bir dekara 500-700 gram tohum yeterli olmaktadır ve düzgün
bir çıkış elde edilmektedir.
Normal zamanında yapılan ekimlerde kanola gür geliştiği için içerisinde
yabancı ot barındırmaz. Tarlada yabancı ot olarak hardal varsa kanola
ekilmez. Çünkü ikisi de aynı familyadan olduğundan mücadelesi zordur ve
daha sonra hasat edilecek kanola ürününe karışarak kaliteyi bozar.
Taban gübresi olarak ekimde dekara 20-25 kg DAP verilir.Üst gübresi
olarak şubat sonu-mart başında 20 kg. A.Sülfat ve mart sonu nisan başında
15 kg A.Nitrat verilir. Çiçeklenme ve döllenme bitkide alttan yukarı doğru
olmaktadır. Nisan sonu Mayıs ayı başında kanolanın çiçeklenmesi arılara
bol miktarda çiçek tozu sağlamaktadır. Çiçeklenme dönemindeki süre de
kanola üretim tarlaları yakınında arı kovanı bulunması harnuplarda
(kapsüllerde) döllenme, dane tutmayı artırır .
Kanola, havaların sıcak veya yağışlı gitmesine ve çeşidin
erkenciliğine bağlı olarak çiçeklenmeden 40 ile 50 gün sonra hasat
olumuna gelir.Bölgemizde haziranın 2.haftasından sonra hasat edilebilir.
Kanola hasat olumuna geldiğinde bitkilerin sap, yaprak ve kapsülleri
tamamen kuruyup sararır, sarı bir renk oluşur. Tohum kahverengine
dönüşmüşse hasat zamanı gelmiş demektir. Dekardan alınan verim ekilen
çeşidin verim gücüne ve toprak verimliliği ile iklim koşullarına bağlı
olarak 200-350 kg/da arasıdır.
HASAT NASIL YAPILIR?
Hasat buğday biçerdöveriyle hiçbir değişiklik yapmadan yapılır. Kontür-
kontürbatör ayarı 3 cm ye ayarlanır yaklaşık 500 devirde alt elek tamamen
kapatılarak yapılır. Harnuplar tamamen sararınca hasat yapılır.Yavaş hasat
yapılmalıdır. Hasad gecikirse harnuplar çatlar ve kanola tohumları
kendiliğinden düşer. Hasad gecikmişse sabahın erken saatlerinde yapılır.
ÜRÜN DEĞERLENDİRMESİ
•Kanola yağı yemeklik yağ olarak değerlendirilmektedir.
•Biyodizel üretiminde kullanılmaktadır.
•Yağ alındıktan sonra kalan küspe hayvan beslemede kıymetli bir yem olarak
kullanılmaktadır.
•Kanola çiçekleri arılar için nektar deposudur ve bal üretimini
arttırmaktadır.
KANOLAYA DEVLET DESTEĞİ
Tarım Bakanlığı 2007 yılı için kanola üreten çiftçilere kilogram başı 22
kuruş destekleme ödemesi belirlemiştir.Ayrıca sertifikalı tohum kullanan
çiftçilere de 4 YTL/ Da. destekleme uygulanmıştır.Yani sertifikalı tohum
kullanan ve dekara 250 kg ürün alan bir çiftçi dekar başı 59 YTL destekleme
alabilecektir.
|
