|
FASULYE YETİŞTİRİCİLİĞİ
İklim isteği
İklim isteği yönünden fasulyeler hassas olup özelikle bazı dönemlerinde
çevre şartlarına karşı duyarlıdırlar ve bu özellikleri nedeniyle başarılı
bir şekilde yetiştirildiği yerler ve dönemler sınırlıdır. Çimlenme için
yüksek sıcaklık isterler. 0 oC civarındaki sıcaklıklar bitkiyi
öldürür. Buna karşılık çiçeklenme ve meyve bağlama dönemlerindeki yüksek
sıcaklık ise büyük zararlara yol açar, verim ve kalite çok önemli ölçüde
düşer. İlkbaharda özellikle tohum ekiminden çimlenmenin tamamlanmasına
kadar geçen süredeki yağışlar önemli çimlenme kayıplarına yol açarak
başarıyı azaltır. Sıcaklıkların çimlenme döneminde 18-20 oC,
çiçeklenme döneminde ise 20-25 oC civarında olması bitkinin iyi
bir şekilde gelişim gösterip verime yatmasını sağlar. Meyve bağlama
döneminde de 18-25 oC arasındaki sıcaklıklar optimum meyve
tutumu ve gelişmesi bakımından idealdir.
Toprak isteği
Fazla asidik topraklardan hoşlanmaz. pH’sı 6.8-7.5 arasında olan
topraklarda iyi ürün alınmaktadır. Fasulye sebzeler arasında tuza en
hassas olanıdır. Tuzlu topraklarda fasulye yetiştiriciliği zorlaşır.
Ayrıca sulama suyunun da tuzlu olmaması gerekir. Fasulye ıslah edilmiş
kumlu topraklardan orta ağır topraklara kadar birçok toprak tipinde
yetiştirilebilir. Bununla beraber derin, geçirgen, su tutma kabiliyeti iyi
olan, organik madde bakımından zengin, tınlı, tabanı kireçli, fazla asidik
olmayan sıcak toprakları tercih etmektedir. Çok kuru ve çok ıslak
toprakları sevmez.
Gübre isteği
Gübreleme yapmadan önce mutlaka fasulye ekilecek tarladan usulüne uygun
olarak alınmış toprak örneklerinin analiz sonuçlarına göre gübre çeşit ve
miktarları kullanılmalıdır. Fasulyenin çimlenmeden sonra gelişmenin yeni
başladığı devrede azota, çimlenme ve olgunlaşma devrelerinde ise fosfor ve
potasyuma ihtiyacının fazla olacağı unutulmamalıdır. Bitkilerin köklerinde
havanın serbest azotunu tutan nodozitelerin bulunması fasulyenin azota
ihtiyacı olmadığı anlamına gelmemektedir.
Yetiştirme Tekniği
Fasulye direkt tohum ekim ve fide dikim metodu ile üretilebilir. Fakat
büyük tarla yetiştiriciliğinde tohum ile yetiştiricilik daha fazladır.
Direkt tohum ekim metodu; tohumlar
direkt tarlaya sıra arası 70-90 cm mesafede ekilir. Çıkıştan sonra fideler
20-25 cm teklenir
Fide dikim metodu; tohumlar 15x15
ebadındaki torbalara 3 adet şeklinde ekilir. Çıkıştan sonra en iyi fide
kalacak şekilde teklenir. Fideler 3x5 yapraklı olunca gerçek yerlerine
70-90x20-25 cm sıra arası ve üzeri mesafede dikilir.
Çapalama
Çapalama; kaymak tabakası kırmak ve yabancı otlarla mücadele etmek amacı
ile yapılır. Dikimden l5 gün kadar sonra ilk çapalama yapılarak kaymak
tabakası kırılmalıdır.
Sulama
Fasulye bitkisi ekiminden hasadına kadar 400-450 mm suya ihtiyaç duyar.
Fasulye bitkisi için topraktaki nem ihtiyacı olgunlaşma dönemi dışında hem
kuru, hem taze fasulye için benzerlik göstermektedir. Taze fasulyede
toprak nemi hasada kadar normal bir seyirde giderken, kuru fasulye
yetiştiriciliğinde hasattan 20-25 gün öncesinde sulama bırakılmalıdır.
Bitkinin açık yeşil renkli yaprakları koyu mavi-yeşile döndüğünde sulama
yapılmalıdır. Sulamada salma ve karık sulama metotları kullanılmaktadır.
En ideal sulama yöntemi ise karık ve damla sulama yöntemleridir. Su tutma
kapasitesi düşük kumlu topraklarda ve seralarda damla sulama yöntemi
tercih edilmelidir.
Hasat ve Harman
Hasat baklaların
büyük çoğunluğu sarardığı, ancak kupkuru olmadığı devrede hasat
edilmelidir. Bakla içindeki tanenin sert, iyi gelişmiş ve bakla kırılır
kırılmaz dışarı çıkacak durumda olması en uygun zamandır. Hasat sabahın
erken saatinde yapılmalıdır. Elle veya orakla biçilerek hasat
yapılabildiği gibi makine ile de yapılabilmektedir. Hasat edilen bitkiler
kuru ve kapalı yere taşınır, 3-5 gün kurutulur. Bitkiler iyice kuruduktan
sonra harman makineleriyle harman edilir.
|
